• Izba pamięci

          • Absolwenci

          • Wiesław Michnikowski

            Z głębokim żalem przyjeliśmy wiadomość o śmierci naszego Absolwenta Wiesława Michnikowskiego wybitnego aktora..

            Absolwent III LO im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie. W 1946 zdał egzamin eksternistyczny w Szkole Dramatycznej w Lublinie. Był kolejno aktorem Teatru Domu Żołnierza w Lublinie (1945–1946), Teatru Miejskiego w Lublinie (1946–1947), Teatru Klasycznego w Warszawie (1947–1948), Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie (1948–1951), Teatru Młodej Warszawy (1951–1956), Teatru Komedia w Warszawie (1956–1957), Kabaretu Wagabunda (1957–1958), Teatru Współczesnego w Warszawie (1958–1970), Teatru Polskiego w Warszawie (1970–1971), ponownie Współczesnego (od 1971).

            Poza teatrem popularność przyniosły mu występy estradowe, filmowe i telewizyjne. Był jedną z gwiazd telewizyjnego Kabaretu Starszych Panów, kabaretu „Dudek” oraz radiowego Podwieczorku przy mikrofonie.

            Do najbardziej znanych ról filmowych Michnikowskiego zalicza się postać Jej Ekscelencji w Seksmisji Juliusza Machulskiego. Aktor występował także m.in. w filmach Rififi po sześćdziesiątce, Gangsterzy i filantropi, Otello z M-2, Skutki noszenia kapelusza w maju oraz Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy oraz serialu Czterej pancerni i pies. W polskiej wersji językowej serialu animowanego Smerfy użyczył głosu postaci Papy Smerfa. Wystąpił w przedstawieniu Teatru Telewizji Nikt mnie nie zna. Wiesław Michnikowski zmarł 29 września 2017 w Warszawie.

            (źródło: WIkipedia)

            Janusz Zajdel - absolwent naszego Liceum rocznik 1954/55

            Ukończył fizykę na Uniwersytecie Warszawskim i przez wiele lat pracował w Centralnym Laboratorium Ochrony Radiologicznej, gdzie na początku lat 80. był współzałożycielem komisji zakładowej NSZZ „Solidarność”. Był aktywnym członkiem ZAiKS-u, stanowczo sprzeciwiając się łamaniu praw autorskich.

            Specjalista w zakresie fizyki jądrowej. Autor artykułów, broszur, skryptów i książek popularnonaukowych.

            Jako autor fantastyki debiutował na łamach czasopisma „Młody Technik” opowiadaniem Tau Wieloryba w 1961 roku. Opublikował 83 opowiadania w różnych czasopismach. Jego początkowe utwory były wierne klasycznej konwencji science-fiction. Opisywał w nich kontakty z obcymi cywilizacjami, loty kosmiczne, dziwne wynalazki. Głównym jego osiągnięciem była jednak seria powieści socjologiczno-politycznych, z których pierwszą był wydany w roku 1980 Cylinder van Troffa. Zajdel przedstawiał w nich i badał społeczeństwa totalitarne, ograniczone, kontrolowane.

            Faktycznie twórczość powieściowa Zajdla to utwory o charakterze dystopii, dowodzące niemożliwości stworzenia społeczności doskonałej przez narzucone odgórnie reguły. Bez trudu można doszukać się też odnośników do współczesnej mu rzeczywistości, co pozwala nawet uznać je za powieści polityczne w fantastycznym kamuflażu[3]. Jedna z najpopularniejszych jego powieści – Limes inferior – ukazuje Ziemię, której narzucono „jedyny słuszny” system i która jest pod stałym nadzorem „Wielkiego Brata”. W sposób jednoznaczny odwoływał się do antyutopii, np. jeden z bohaterów Paradyzji nosi nazwisko Nikor Orley Huxwell (anagram: Orwell + Huxley, klasycy antyutopii).

            Działalność Zajdla stanowiła inspirację dla wielu fantastów młodszych generacji i zrodziła cały nurt fantastyki socjologicznej w Polsce (np. Maciej Parowski, Marek Oramus, Andrzej Krzepkowski). Jego utwory przekładane były na białoruski, bułgarski, czeski, esperanto, fiński, niemiecki, rosyjski, angielski, słoweński i węgierski. Był działaczem międzynarodowego fandomu science fiction i członkiem World SF.

            Zajdel zmarł w trakcie prac nad swoją kolejną powieścią, Drugie spojrzenie na planetę Ksi, która miała być kontynuacją Całej prawdy o planecie Ksi.

            (źródło: WIkipedia)

             

            Ryszard  Kalpas  (1906-1940)

             

             

             

            Źródło: www.geni.com/people/Ryszard-Kalpas/6000000001165962476

             

            Najstarszy z 3 braci Kalpasów, którzy uczyli się w naszej szkole.

            Urodził się 31 grudnia 1906 r. w Samarkandzie (?), w carskim Turkiestanie. Był synem pracownika bankowego – Antoniego i Aldony z Radziejowskich. Zginął tragicznie w Katyniu w kwietniu 1940 r.

            Jego rodzina uciekając z ogarniętej rewolucją Rosji w 1918 roku przedostała się przez Odessę do Turcji, gdzie spędziła 5 lat. Mieszkali w Stambule tuż nad Bosforem, więc często

             ojciec wyrzucał przez okno prosto do wody swoich synów co spowodowało, że byli później świetnymi pływakami. Pobyt w Turcji przyczynił się też do poznania przez Kalpasów, w tym Ryszarda, kolejnego języka – tureckiego, po rosyjskim, francuskim i angielskim.

                        Kiedy tylko wybuchła Niepodległa  matka zadecydowała, że chłopcy muszą się uczyć w Polsce. Rodzina wracała do Niej w 3 turach. W pierwszej zostali wysłani najstarsi bracia – Ryszard i Roland (zob.). Podjęli oni naukę w I Gimnazjum Męskim Magistratu  m. st. Warszawy im. Jen. Sowińskiego kończąc maturą w 1927 roku.

                        Po maturze Ryszard został słuchaczem Szkoły Podchorążych Saperów w Warszawie, która mieściła się przy ul. Nowowiejskiej róg Topolowej. Od 1931 r. służył jako saper w Batalionie Elektrotechnicznym w Nowym Dworze Mazowieckim.

                        W lutym 1936 r. bierze ślub z Ireną Dobińską w kościele garnizonowym na Długiej w Warszawie. Po ślubie zamieszkują w jego macierzystej jednostce wojskowej. W 1938r. został adiutantem baonu. 15 marca 1939 r. został odkomenderowany do Wyższej Szkoły Wojskowej w Warszawie,  a 19 marca – w imieniny Marszałka Piłsudskiego otrzymuje awans na kapitana.

             Kiedy wojna stała się faktem otrzymał przydział do Armii „Łódź”.  30 sierpnia pożegnał się z żoną na Dworcu Gdańskim i udał się na front. Stamtąd przysłał kartkę z pozdrowieniami i informacją, że przyśle żonie pensję. A potem z końcem grudnia przyszła kartka od niego z Kozielska, że jest zdrowy i że żyje. Jednak ta wiadomość od męża nie uspokoiła jej. „….Wiedziała swoje: trafił do Rosji, a stamtąd się nie wraca. Bolszewizm pożera wszystko, co dobre, więc Ryszard już nie wróci”

            Nie myliła się. 13 kwietnia 1943 r. z ulicznej szczekaczki padła informacja o znalezieniu pod Smoleńskiem masowych grobów rozstrzelanych polskich oficerów. Miała złe przeczucia, które potwierdziły się 2 dni później kiedy to w „szmatławcu”, niemieckiej gazecie, znalazła na liście nazwisko męża. Rozkaz rozstrzelania Ryszarda podpisany został na 2  kwietnia 1940 roku, na dzień przed jego imieninami.

            O Katyniu przez długie lata nie wolno było mówić, więc podawała, że jej mąż zginął w działaniach wojennych w 1939 r., choć „milczenie było trudne, bo prawda we mnie krzyczała. A czasy były takie, że nawet popłakać się nie było można, żyłam więc jakby obok. Z zakneblowanymi ustami”

            Rok 1989 przyniósł zmiany w Polsce i jej życiu. W październiku pojechała do męża do Katynia. Potem była tam jeszcze kilka razy.

            Ryszard Kalpas był odznaczony Krzyżem Zasługi, a pośmiertnie awansowany na majora.

             

            Ponadto ofiarami wojny byli:

             

            • jego żona – Irena, która przeżyła obóz Ravensbrück i została wdową, bo ogromnie kochała Ryszarda.”Nikt mi się już potem nie podobał. Ciągle porównywałam. Ryszard to miłość jedyna w moim życiu”. Zmarła w 2012 r.
            • jego matka – Aldona, zginęła w 1943 r. w Auschwitz.
            • jego brat – Rajmund (zob.) lotnik, który w 1940 r. zginął we Francji.
            • jego siostra – Jolanta – działaczka konspiracyjna, rozstrzelana na ulicach Warszawy podczas powstania w 1944 r.

             

            Opr. Ryszard Kozera na podstawie: Irena Kalpas, Marcin Ludwicki, F27.Czy tu jeszcze rosną róże?, Nowy Sącz 2007; Irena i Ryszard w Tyg. Pow.12/2010; Internet.

             

            Mieczysław Gągorowski     (1922 -1952)

             

             

            Zdjęcie maturalne

             

             

            Zdjęcie z okresu Powstania Warszawskiego

            Źródło: https://www.1944.pl/.../mieczyslaw-gagorowski,13630.html 

             

                      Mieczysław Gągorowski urodził się 1 stycznia 1922 r. w Warszawie. Był synem Józefa i Jadwigi  z d. Dolman. Naukę w Gimnazjum   i Liceum  rozpoczął w roku szkolnym 1932/33, a zakończył maturą na tajnych kompletach w  roku 1940. Równocześnie z nauką na nich rozpoczął działalność konspiracyjną. Od 1942 r. był żołnierzem Narodowej Organizacji Wojskowej, która wchodziła w skład Armii Krajowej  (NOW-AK).

            Walczył w powstaniu warszawskim na Woli, Starówce i w Śródmieściu w zgrupowaniu AK mjr Bartkiewicza.  Zakończył powstanie w stopniu podporucznika. Po upadku powstania był więźniem oflagów w Bergen-Belsen i Lubece nosząc  jeniecki numer 1514.

            Przez „zieloną granicę” w styczniu 1946 r. wraca do Polski i podejmuje konspiracyjną działalność w komórce mikrofotograficznej przy Prezydium Stronnictwa Narodowego, w której były szyfrowane informacje przed wysłaniem ich za granicę. Bezpieka przerywa jego działalność aresztując go w kwietniu 1946 r., w rezultacie czego został skazany na 6 lat wiezienia. Jednak na mocy amnestii wychodzi na wolność w 1949 r., by po dwóch latach wznowić swoją działalność konspiracyjną w tzw. Punkcie Informacyjnym, który podlegał Radzie Politycznej SN na Emigracji. Ponownie aresztowano go 28 listopada 1951 r. i oskarżono o szpiegostwo na rzecz wywiadu amerykańskiego. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazuje go 25 kwietnia 1952 r. na karę śmierci z utratą praw publicznych na zawsze i przepadkiem całego mienia, gdyż jak czytamy w sentencji wyroku „…skorzystawszy w 1949  z dobrodziejstwa  amnestii, po wyjściu z więzienia powraca na drogę zbrodniczej działalności przeciw Polsce Ludowej. Wykazał, że żadne środki natury represyjno-wychowawczej nie są  w możności odwieść go od drogi  walki z ustrojem państwa polskiego, i dlatego jedyną słuszną karą dla skazanego jest kara śmierci”.  Wyrok został utrzymany w mocy decyzją 9 lipca 1952 r. przez NSW, a prezydent Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski decyzją z 17 października 1952 r. Wraz z innymi został rozstrzelany 24 października 1952 r. w więzieniu mokotowskim. Symboliczny grób Mieczysława Gągorowskiego  znajduje się w Kwaterze na   Łączce Cmentarza Wojskowego.

             

            Oprac.: Ryszard Kozera na podstawie: IX Sprawozdanie za rok szkolny 1932/33, Warszawa 1933; www.1944.pl / powstańcze biogramy; Wikipedia;  J. Żaryn, Karta 291/52 indeksu represjonowanych IPN.

             

    • Kontakty

      • III Liceum Ogólnokształcące im. gen. Józefa Sowińskiego
      • liceum3@lo3.waw.ids.pl
      • tel./fax 22 632 07 53
      • ul.Rogalińska 2 01-206 Warszawa
      • metro: linia M2 (Rondo Daszyńskiego) bus: 102 (przystanek: Rogalińska) - 105,109,136, 155, 171, 178, 190 (przystanek: Szpital Wolski - kier.Płocka); 105,109, 155, 171, 178, 190 (przystanek: Szpital Wolski - kier.Rondo Daszyńskiego); tram: 10, 11,13, 26, 27 (przystanek: Płocka)
    • Logowanie